1261 ميليارد تومان زيان هر روز تعطيلي به اقتصاد كشور
در حالی كه بالغ بر 77 روز تعطیلات رسمی در تقویم ایران وجود دارد «سنت بینالتعطیلین» كه چند سالی است به یك عادت در كشور تبدیل شده برخی فعالان اقتصادی را نگران كرده است. تعطیلات كه در تقویمهای سالانه ثبت میشود شامل 52 روز جمعه و 25 روز تعطیلات مناسبتی است كه در برخی سالها به دلیل تطابق تعطیلات مناسبتی با تعطیلات آخر هفته تعداد این تعطیلات كاهش پیدا میكند ولی چند سالی است این توقع را در مردم ایجاد كرده است كه این ایام را از پیش تعطیل میدانند.
این مساله موجب شده است ایام تعطیلات در كشور از مرز روزهای ثبت شده در تقویمها فراتر برود و این مساله از سوی كارشناسان اقتصادی به یك واقعه بد برای اقتصاد ملی تعبیر میشود؛ زیرا هرچه تعطیلات افزایش پیدا كند در عمل میزان تولید در كشور كاهش پیدا میكند و در عمل، ایجاد ارزشافزوده را در عرصه ملی كاهش میدهد.اما این تعطیلات مازاد بر تعطیلات رسمی در تقویم كشور تا چه میزان به اقتصاد ایران زیان میزند؟معمولترین روش محاسبه زیان حاصل از افزایش تعطیلات در عرصههای اقتصادی تقسیم «میزان تولید ناخالص كشور به ایام كاری رسمی» است كه از این طریق میتوان گفت در سال جاری میزان هزینه تحمیلی هر روز تعطیلات اضافه معادل یکهزار میلیارد و 62 میلیون تومان خواهد بود.
دولت زیان اصلی را میبیند
با توجه به حجم بالای سهم دولت در اقتصاد ایران بخش عمدهیی از این زیان هنگفت به دولت تحمیل میشود. البته دولت با توجه به امكاناتی مانند استقراض از سیستم بانكی و استفاده از درآمد نفت، توان پوشاندن این هزینهها را خواهد داشت ولی در عمل این نوع عملكرد به معنی اتلاف منابع ملی است.

عدم تقارن با دیگر كشورها
خسارتهای اقتصادی این تعطیلات به غیر از آنكه در عرصه داخلی اقتصاد كشور زیانهای زیادی داشته است، زیانهای عدم تقارن تعطیلات كشور را هم با دیگر كشورهای جهان افزایش داده است. در حال حاضر خلأ ناشی از عدم تقارن تعطیلات هفتگی ایران با دیگر كشورهای جهان حدود 4 روز است؛ یعنی در بخش عمدهیی از هفته مبادلات خارجی كشور دچار اختلال میشود و این مساله زیانهای زیادی به دنبال دارد كه اگرچه رقمی برای آن استخراج نشده است ولی بحث تغییر این تعطیلی كشور از پنجشنبه به شنبه را دامن زده است، پیشنهادی كه در راستای اجرای طرح تحول اقتصادی در كارگروههای مربوط به بازرگانی خارجی در حال بررسی است.البته این موضوع مورد اعتراض رییس كمیسیون صادرات اتاق ایران نیز واقع شده و اسدالله عسگراولادی با اشاره به اعلام تعطیلی روز چهارشنبه در تهران به دلیل آلودگی هوا، گفته «با تعطیلی 3روز آخر هفته جاری و 2 روز ابتدای هفته آتی كه در بازارهای جهانی انجام میشود، 5 روز اقتصاد ایران بویژه در پایتخت تعطیل است».در نهایت نگاهی به میزان هزینه اقتصادی تحمیل شده به 2 بخش خصوصی و دولتی در اثر افزایش تعطیلات نشان میدهد بخش خصوصی نیز در سال جاری بالغ بر روزی 240 میلیارد تومان باید هزینه عدم تولید را بپردازد و متاسفانه هیچكس پاسخگوی این هزینهیی كه به بخش خصوصی كشور تحمیل میشود، نیست.
بهرهوری مهمتر است
برخی كارشناسان معتقدند آنچه كه بیش از تعطیلات در ایران تولید كشور را با مشكل مواجه كرده «بهرهوری» پایین در بخشهای مختلف اقتصادی است. دكتر علی قنبری، اقتصاددان در این باره میگوید: «افزایش بهرهوری با تشویق، ترغیب، ابتكار و خلاقیت صورت میگیرد، در ابتدا باید ببینیم علل كاهش بهرهوری كشور چیست، بعد آن علتها را برطرف كنیم و ریشهها را بخشكانیم تا موجبات شادابی، سرزندگی، پویایی و خلاقیت كارمندان، كشاورزان، دانشجویان و بطور كلی همه اقشار فراهم شود.»استاد دانشگاه تربیت مدرس به «ملت ما» می گوید: «كارمندان با این حقوقهای ناچیز دریافتی مجبورند در ساعتهای اداری هم به دنبال كارهای دیگر باشند در صورتی كه اگر حقوق مناسبی بگیرند، مشوقهای مناسبی برایشان در نظر گرفته شود، كارآمدیشان بالا برده شود و نظارت درستی هم صورت بگیرد، قطعا موجب افزایش كارایی خواهد شد.»دكتر قنبری میگوید: «الان تعطیلات ما پراكنده است و افراد نمیتوانند از آن خوب استفاده كنند و موجب كاهش رشد اقتصادی كشور نیز میشود. اگر بتوانیم تعطیلات را طوری سامان دهیم كه هر چند ماه دو، سه روز تعطیلی كنار هم داشته باشیم، قطعا برای مردم استفاده بهتر و بیشتری دارد و به رشد اقتصادی هم لطمه نمیزند.»وی در ادامه تصریح میكند: «راه دیگری كه به بهرهوری بیشتر روزهای كاری منجر میشود این است كه روزهای تعطیل و كاریمان را با كشورهای دیگر یكسان كنیم؛ زیرا با توجه به اختلاف تعطیلی پنجشنبهها و جمعهها در ایران و شنبهها و یكشنبهها در كشورهای دیگر، در مناسباتمان با دنیا فقط 3 روز در هفته ارتباط كاری داریم، آن هم در شرایطی كه تعطیل رسمی دیگری در طول هفته وجود نداشته باشد».
وبلاگ دانشجویان مدیریت بازرگانی